Virðisaukaskattur 2026: þrepin, innskatturinn og það sem fæst ekki frádregið

Kassify · 6. nóvember 2026

Virðisaukaskattur er 24% í almennu þrepi og 11% í neðra þrepi, samkvæmt lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988. Fyrirtækið leggur útskatt á söluna, dregur frá innskattinn sem það greiddi af aðföngum til rekstrarins og skilar mismuninum til Skattsins á tveggja mánaða fresti.

Skráningarskyldan vaknar þegar sala á skattskyldri vöru og þjónustu nær 2.000.000 kr. á 12 mánaða tímabili. Hér á eftir eru þrepin, það sem fellur utan skattsins, eitt uppgjörstímabil reiknað í krónum, reikningurinn sem veitir rétt til innskatts og kaupin sem gefa engan innskatt þótt þau tengist rekstrinum.

Útskattur og innskattur

Skatturinn leggst á hvert stig viðskipta, frá framleiðanda til smásala, en hvert fyrirtæki skilar aðeins skatti af þeim virðisauka sem verður til hjá því.

• Útskattur er skatturinn sem fyrirtækið innheimtir af skattskyldri sölu sinni.
• Innskattur er skatturinn sem fyrirtækið greiðir öðrum skráðum aðilum eða tollinum af vörum og þjónustu til nota í rekstrinum.
• Skilin eru útskattur að frádregnum innskatti. Ef innskatturinn er hærri á fyrirtækið inneign hjá ríkissjóði.

Skatturinn reiknast ofan á verð án VSK. Þegar verð er gefið upp með VSK er skatturinn 19,35% af verðinu í 24% þrepi og 9,91% í 11% þrepi. Af 1.240 kr. með VSK eru 1.000 kr. verð og 240 kr. skattur.

Uppgjörstímabilin eru tveir mánuðir, og skýrslan og greiðslan eiga að berast mánuði og fimm dögum eftir lok tímabils. Dagsetningar ársins eru í greininni um VSK-skil.

Hver þarf að skrá sig

Sá sem selur skattskylda vöru eða þjónustu í atvinnuskyni er skattskyldur, hvort sem það er einstaklingur í rekstri, ehf. eða hf. Undanþágan nær aðeins til þeirra sem selja fyrir minna en 2.000.000 kr. á hverju 12 mánaða tímabili frá því rekstur hefst. Mörkin voru 1.000.000 kr. fram til 1. janúar 2017.

• Tilkynnt er á eyðublaði RSK 5.02 eigi síðar en átta dögum áður en starfsemi hefst, og Skatturinn úthlutar VSK-númeri.
• Skyldan vaknar um leið og fyrirtækinu má vera ljóst að salan nái 2.000.000 kr. á 12 mánuðum, ekki við lok ársins.
• Fyrirtæki undir mörkunum má skrá sig. Þá leggur það VSK á söluna en fær líka innskatt af aðföngum, sem munar um á fyrsta árinu þegar tæki og búnaður eru keypt.

Skráningin sjálf, eyðublöðin og hvar númerið birtist eru í greininni um VSK-númer.

Þrepin: 24%, 11%, 0% og utan skatts

Almenna þrepið, 24%, gildir um alla skattskylda vöru og þjónustu sem lögin setja ekki í annað þrep. Svona skiptist salan:

Munurinn á tveimur neðstu línunum skiptir máli. Útflytjandi leggur engan skatt á söluna en fær allan innskattinn endurgreiddan. Tannlæknastofa leggur heldur engan skatt á sína þjónustu, en fær engan innskatt og ber því skattinn af öllu sem hún kaupir. Fyrirtæki með bæði skattskylda og undanþegna starfsemi telur innskatt af sameiginlegum aðföngum í hlutfalli við skattskylda veltu ársins, eftir svokallaðri veltureglu.

Dæmi: eitt uppgjörstímabil í krónum

Gefum okkur heildverslun sem selur eldhúsvörur í 24% þrepi og kaffibaunir í 11% þrepi. Allar fjárhæðir hér eru forsendur dæmisins, ekki tölur frá Skattinum. Í janúar og febrúar lítur tímabilið svona út:

Útskatturinn er 808.000 kr. og innskatturinn 428.000 kr., svo heildverslunin skilar 380.000 kr. fyrir tímabilið.

Þrír neðstu liðirnir bera samtals 86.400 kr. í VSK sem fyrirtækið greiðir og fær aldrei til baka. Bíllinn og gjöfin eru bönnuð í reglugerð um innskatt nr. 192/1993. Innskatturinn af skjánum tapast aðeins vegna þess að reikningurinn er á röngu nafni: á kennitölu félagsins hefðu skilin orðið 332.000 kr. Húsaleigan ber engan VSK nema leigusalinn hafi fengið frjálsa skráningu, og þá má telja skattinn af leigunni til innskatts.

Reikningurinn sem veitir rétt til innskatts

Innskattur byggir alltaf á fullgildu skjali: frumriti sölureiknings, rafrænum reikningi eða prentuðu eintaki hans, eða greiðsluskjali tollsins við innflutning. Kaupsamningur, afsal eða greiðsluseðill úr banka nægir ekki. Á reikningnum þarf að koma fram:

• Reikningsnúmer í samfelldri töluröð og útgáfudagur.
• Nafn, kennitala og VSK-númer seljanda.
• Nafn og kennitala kaupanda. Reikningur úr sjóðvél má vera án þeirra ef fjárhæðin er 6.000 kr. eða lægri.
• Lýsing á því sem var selt, magn, einingarverð og heildarverð.
• Fjárhæð virðisaukaskatts og skatthlutfall.

Seljandinn þarf líka að vera á VSK-skrá þegar viðskiptin eiga sér stað, og honum má fletta upp í fyrirtækjaskrá Skattsins. Aðeins sá sem er tilgreindur kaupandi getur talið innskattinn, svo hlutafélag fær ekki frádrátt af reikningi á nafni hluthafa. Rafrænn reikningur jafngildir frumriti, eins og lýst er í greininni um rafræna reikninga.

Bílar, risna og annað sem fæst ekki frádregið

Í nokkrum tilvikum er enginn innskattur leyfður, jafnvel þótt kaupin tengist eingöngu rekstrinum. Samkvæmt 2. gr. reglugerðar nr. 192/1993 og leiðbeiningum Skattsins fæst ekkert frádregið af:

• Fólksbílum, þar með talið skutbílum og jeppum, hvorki af kaupum, leigu né rekstri.
• Risnu og gjöfum, svo sem veitingum, áfengi og blómum handa viðskiptavinum. Verðlítill smávarningur sem er augljóslega ætlaður til auglýsinga er undantekningin.
• Kaffistofu, mötuneyti og hvers kyns fæðiskaupum fyrirtækisins.
• Íbúðarhúsnæði, orlofshúsum og sumarbústöðum fyrir eiganda eða starfsmenn.
• Hlunnindum til eiganda eða starfsmanna.

Bílarnir vega þyngst. Reglurnar fara eftir gerð ökutækisins:

Sendibíll fær VSK-númer aðeins ef flutningsgeta í fólksrými er undir helmingi burðargetunnar, farmrýmið aftan við öftustu sæti er minnst 1.700 mm eða lengra en fólksrýmið, og engin sæti eru í farmrýminu.

Þjónusta keypt erlendis frá

Hugbúnaður, auglýsingar og ráðgjöf frá erlendum fyrirtækjum koma oft á reikningi án íslensks VSK. Samkvæmt 35. gr. laga nr. 50/1988 ber kaupandinn þá skattinn sjálfur, og þjónusta sem veitt er erlendis frá telst nýtt þar sem kaupandinn hefur starfsstöð.

Skráð fyrirtæki er undanþegið greiðslunni ef það gæti talið skattinn að fullu til innskatts. Gefum okkur að heildverslunin í dæminu kaupi hugbúnaðaráskrift frá útlöndum á 60.000 kr. á tímabilinu. Hún greiðir ekkert af henni, því allur rekstur hennar er skattskyldur. Fyrirtæki í undanþeginni eða blandaðri starfsemi greiðir hins vegar 24% af þeim hluta sem það getur ekki talið til innskatts, svo tannlæknastofa með sömu áskrift greiðir 14.400 kr.

Mistökin sem kosta

Í dæminu kostuðu bíllinn, gjöfin og reikningurinn á röngu nafni 86.400 kr. á einu tímabili. Þetta eru önnur mistök sem kosta fyrirtæki peninga:

• 24% reiknuð af verði með VSK. Af 124.000 kr. með VSK eru 24.000 kr. skattur, ekki 29.760 kr. Hlutfallið af verði með VSK er 19,35%.
• Of sein skráning. Virðisaukaskattur sem greiddur var af aðföngum fyrir skráningu fæst aðeins til baka ef Skatturinn fellst á afturvirka skráningu, og þá reiknast líka útskattur af sölunni á sama tíma. Afturvirk skráning nær til þess sem liðið er af árinu og alls síðasta árs, sé sótt um hana fyrir 15. mars.
• VSK á reikningi frá aðila utan skrár. Fyrirtæki sem er ekki á VSK-skrá, eða er eingöngu í undanþeginni starfsemi, má ekki tilgreina VSK. Geri það það skilar það skattinum samt, nema reikningurinn sé leiðréttur gagnvart kaupandanum.
• Innskattur á röngu tímabili. Dagsetning reikningsins ræður tímabilinu, ekki greiðsludagurinn. Innskattur er frádráttarbær þótt reikningurinn sé ógreiddur.
• Kreditreikningur gleymist. Þegar seljandi gefur afslátt eða bakfærir reikning þarf kaupandinn að lækka innskattinn um þann VSK sem stendur á kreditreikningnum.
• Einkanot af bíl á VSK-númerum. Þau kosta innskattsréttinn, nema afnotin séu tilkynnt fyrir fram á eyðublaði RSK 10.60 og talin til hlunninda í staðgreiðslu.
• Fullur innskattur í blandaðri starfsemi. Aðföng sem nýtast bæði skattskyldri og undanþeginni starfsemi gefa aðeins hlutfallslegan innskatt.

Kassify: rétt VSK á hverri færslu, skýrslan á réttum tíma

Allt hér að ofan er vinna sem einhver þarf að vinna sex sinnum á ári: að velja þrep á hverja línu, finna fylgiskjal að baki hverjum innskatti, taka bílinn og risnuna út og reikna skattinn af erlendu áskriftunum. Kassify er bókhaldsstofa sem notar gervigreind og vinnur þetta verk fyrir fyrirtækið, sem heil fjármáladeild á föstu verði.

• Hver færsla fær rétta VSK-meðferð, 24%, 11% eða undanþegin, og bókarar Kassify fara yfir frávikin.
• Innskattur er aðeins talinn með fylgiskjal að baki. Reikningar úr tölvupósti rata sjálfir í bókhaldið og kvittanir koma úr Messenger og appinu, svo enginn innskattur tapast vegna týndrar kvittunar.
• VSK af þjónustu keyptri erlendis frá, svo sem hugbúnaði og auglýsingum, er reiknaður og honum skilað rétt.
• VSK-skýrslan er gerð úr bókhaldinu og send Skattinum á tveggja mánaða fresti, fyrir eindaga. Greiðslan sjálf er áfram í höndum fyrirtækisins í netbankanum.
• Hver banki er tengdur beint, og handvirkar færslur eru 0. Bókari svarar innan 24 klst., og viðurkenndir bókarar og löggiltir endurskoðendur standa á bak við verkið.

VSK-skilin eru í föstu mánaðarverði með bókhaldi, launum og appinu, 20% lægra en hjá hefðbundinni bókhaldsstofu. Ársreikningur og skattframtal eru innifalin í sama verði, og verðið kemur skriflega áður en fyrirtækið ákveður sig. Flutningurinn tekur innan við 7 daga og er innifalinn í verðinu: Kassify talar við gamla bókarann og sagan fylgir. Nánar á síðunni um VSK-skil hjá Kassify.

Spurningar

Allar færslur bókaðar. Öll skil á réttum tíma.

Skildu eftir netfangið og Kassify fer yfir fyrri VSK-skil og opin tímabil hjá þér. Þú færð verðið skriflega áður en þú ákveður þig.