Hlutafé og arður 2026: þrjár löglegar leiðir til að taka peninga úr ehf.

Kassify · 6. nóvember 2026

Eigandi tekur peninga úr einkahlutafélagi á þrjá vegu: sem laun, sem arð af hagnaði eða sem endurgreiðslu á láni sem hann veitti félaginu sjálfur. Arður er aðeins greiddur af hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi, með ákvörðun hluthafafundar að tillögu stjórnar, og félagið heldur eftir 22% fjármagnstekjuskatti. Lán frá félaginu til eigandans er bannað og Skatturinn skattleggur það sem laun eða gjöf.

Í greininni eru reglurnar um hlutafé, leiðirnar þrjár með sköttunum, skrefin að löglegri arðgreiðslu, dagsetningar staðgreiðslunnar, dæmi í krónum um laun og arð af sömu fjárhæð og mistökin sem kosta mest.

Hlutafé er fé félagsins

Hlutafé er það sem eigendurnir leggja félaginu til gegn hlutum í því. Samkvæmt 1. gr. laga um einkahlutafélög nr. 138/1994 er það minnst 500.000 kr., og allt hlutaféð er greitt við stofnun. Sé það greitt með öðru en peningum, til dæmis bíl eða tækjum, staðfestir lögmaður eða löggiltur endurskoðandi að eignin sé til staðar. Hvernig félagið er stofnað sést í greininni um að stofna ehf.

Eftir stofnun er hlutaféð eign félagsins, ekki eigandans. Samkvæmt 73. gr. laganna má ekki úthluta fé félagsins til hluthafa nema eftir reglum um arð, lækkun hlutafjár eða slit. Hlutaféð er því ekki tekið til baka með millifærslu. Því er breytt á hluthafafundi, með nýjum samþykktum og tilkynningu til fyrirtækjaskrár Skattsins.

Lækkun sem er greidd út til hluthafa telst arður að því marki sem hún er umfram kaupverð hlutanna, samkvæmt 11. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003. Gjaldið er af eyðublöðum fyrirtækjaskrár frá 11. september 2026. Félag greiðir eitt gjald, sama hve margar breytingar eru tilkynntar á eyðublöðum RSK 17.40 til 17.49.

Þrjár leiðir til að taka peninga úr ehf.

Hver leið er skattlögð á sinn hátt og hefur sín tímamörk. Hlutföllin eru af vef Skattsins fyrir 2026.

Laun

Eigandi sem vinnur hjá félaginu og er ráðandi aðili í því á að reikna sér endurgjald, og lágmarkið fer eftir starfi og fjölda starfsmanna. Flokkarnir og fjárhæðirnar fyrir 2026 eru í greininni um reiknað endurgjald. Launin eru fyrsta leiðin, því arður kemur aldrei í stað þeirra.

Arður

Arður er hlutdeild eigandans í hagnaði sem félagið hefur greitt skatt af. Félagið greiðir 20% tekjuskatt af hagnaðinum, og af arðinum heldur það eftir 22% og skilar í ríkissjóð. Arður myndar engin lífeyrisréttindi og á hann leggst ekkert tryggingagjald.

Endurgreiðsla á láni frá eiganda

Eigandi sem leggur félaginu til peninga umfram hlutaféð, til dæmis til að brúa fyrstu mánuðina, getur gert það sem lán. Með skriflegum lánssamningi og láninu bókuðu sem skuld við eiganda getur félagið greitt það til baka hvenær sem lausafé leyfir. Endurgreiðsla höfuðstólsins er ekki tekjur hjá þér, því þú færð aðeins aftur það sem þú lánaðir.

Lán frá félaginu til þín er bannað

Þetta gildir aðeins í aðra áttina. Samkvæmt 79. gr. laga um einkahlutafélög má félagið hvorki lána hluthöfum, stjórnarmönnum né framkvæmdastjórum sínum, né setja tryggingu fyrir þá. Bannið nær líka til maka, sambúðarfólks og tiltekinna ættingja. Undantekningin er venjulegt viðskiptalán, til dæmis gjaldfrestur á vöru sem félagið selur öllum.

Leiðbeiningar Skattsins með skattframtali rekstraraðila 2026, RSK 1.04, segja hvernig slíkt lán er skattlagt: sem laun samkvæmt 3. mgr. 1. tölul. A-liðar 7. gr. laga um tekjuskatt nr. 90/2003, eða sem gjöf samkvæmt 2. mgr. 4. tölul. sama A-liðar, sbr. 2. mgr. 11. gr. Lánið ber þá almennan tekjuskatt og útsvar, ekki 22%. Sama gildir um arð sem er greiddur í andstöðu við lögin. Hann telst ekki arður heldur laun eða gjöf, og samkvæmt 77. gr. endurgreiðir hluthafinn hann með vöxtum.

Athugaðu: Algengasta lánið er ekki lánssamningur. Það er úttekt af bankareikningi félagsins sem stendur í árslok sem skuld eigandans við félagið.

Hvenær má greiða arð

Arðgreiðsla fylgir sex skrefum í réttri röð. Greinarnar eru úr lögum um einkahlutafélög.

1. 1
   Ársreikningurinn er samþykktur

   Samkvæmt 74. gr. má aðeins greiða arð af hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, af yfirfærðum hagnaði fyrri ára og af frjálsum sjóðum. Fyrst er dregið frá tap sem hefur ekki verið jafnað. Hagnaður ársins sem er að líða er ekki til úthlutunar fyrr en ársreikningur þess árs er samþykktur. Hvenær og hvernig ársreikningi er skilað sést í greininni um ársreikninginn.

2. 2
   Varasjóðurinn fær sitt

   Samkvæmt 75. gr. fara minnst 10% af hagnaðinum í varasjóð uns hann nemur 10% af hlutafénu, og síðan minnst 5% uns hann nemur fjórðungi hlutafjárins. Með 500.000 kr. hlutafé er það 125.000 kr.

3. 3
   Stjórnin leggur til arðinn

   Samkvæmt 76. gr. má hluthafafundur ekki ákveða meiri arð en stjórnin leggur til eða samþykkir. Í eins manns félagi er stjórnarmaðurinn oftast eigandinn sjálfur, en tillagan þarf samt að liggja fyrir.

4. 4
   Hluthafafundur ákveður

   Arðurinn er ákveðinn á hluthafafundi, oftast aðalfundi, og ákvörðunin er skráð í fundargerð. Arður telst til tekna á því ári sem ákvörðunin er tekin, ekki endilega þegar hann er greiddur út.

5. 5
   Félagið greiðir út og heldur eftir 22%

   Arðurinn á að vera greiddur í síðasta lagi sex mánuðum eftir ákvörðunina. Félagið greiðir hluthafanum 78% og heldur eftir 22% í staðgreiðslu.

6. 6
   Staðgreiðslunni er skilað

   Félagið skilar skilagrein og staðgreiðslu á þjónustuvef Skattsins, skattur.is, eftir ársfjórðunginn sem arðurinn var greiddur í. Þegar skilagreinin er komin birtist krafa í netbanka félagsins.

Dagsetningar staðgreiðslu af arði

Gjaldtímabilin eru þrír mánuðir og eindaginn er 15 dögum eftir gjalddaga. Lendi eindagi á helgi eða frídegi færist hann á næsta virka dag.

Sé arðurinn ekki greiddur út á sama ári og hann er ákveðinn skilar félagið staðgreiðslunni í síðasta lagi með skilagreininni fyrir október til desember á ákvörðunarárinu. Ef engin staðgreiðsluskyld greiðsla var innt af hendi á tímabilinu skilar félagið núllskýrslu.

Dæmi: 3.000.000 kr. sem laun eða sem arður

Gefum okkur að Sigga eigi allt hlutaféð í ehf. sem rekur verslun og vinni þar sjálf. Gefum okkur að hún greiði sér nú þegar 1.500.000 kr. á mánuði í laun, sem er yfir lágmarki reiknaðs endurgjalds í hennar flokki, svo hver viðbótarkróna í launum fellur í efsta þrep staðgreiðslu. Gefum okkur loks að félagið eigi 3.000.000 kr. afgangs af hagnaði ársins 2026, að varasjóðurinn sé þegar fullur og að hlutföll ársins 2026 gildi líka árið 2027, þegar arðurinn er greiddur.

Sem arður fær Sigga 567.526 kr. meira í hendur. Teljist lífeyrisiðgjaldið með er munurinn 175.387 kr. Arðurinn kemur hins vegar ári síðar: hagnaður ársins 2026 verður fyrst að arði þegar ársreikningur 2026 hefur verið samþykktur árið 2027, og aðeins ef nóg er af frjálsu eigin fé eftir varasjóð og eldra tap.

Dæmið gengur upp vegna þess að Sigga greiðir sér þegar laun yfir lágmarkinu. Ef hún greiddi sér minna en reiknað endurgjald í sínum flokki og tæki afganginn sem arð, hækkar ríkisskattstjóri endurgjaldið upp í viðmiðið og hún greiðir staðgreiðslu og tryggingagjald af því.

Mistökin sem fólk gerir

• Arður í stað launa. Eigandi sem vinnur hjá félaginu reiknar sér fyrst endurgjald. Arðurinn kemur ofan á, aldrei í staðinn.
• Úttekt bókuð sem skuld eiganda. Það er lán samkvæmt 79. gr., og það er skattlagt sem laun eða gjöf.
• Arður af hagnaði ársins í ár. Arður byggir á samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs. Arður greiddur í desember af hagnaði sama árs er óheimil úthlutun.
• Meiri arður en stjórnin lagði til. Hluthafafundur getur ekki farið upp fyrir tillögu stjórnar.
• Varasjóðurinn gleymist. Minnst 10% af hagnaðinum fara í varasjóð uns hann nemur 10% af hlutafénu.
• Engin staðgreiðsla haldin eftir. Félagið greiðir 78% út og skilar 22% fyrir eindaga. Berist engin skilagrein áætlar ríkisskattstjóri fjárhæðina.
• Ákveðið í desember, greitt í janúar. Arðurinn eru tekjur á ákvörðunarárinu, og staðgreiðslan fer með skilagreininni fyrir október til desember það ár.
• Hlutafé tekið til baka með millifærslu. Hlutafé lækkar aðeins með ákvörðun hluthafafundar og tilkynningu á RSK 17.48 innan mánaðar.
• Hækkun hlutafjár ekki tilkynnt. Berist tilkynningin ekki innan árs frá ákvörðun fellur hækkunin niður.

Kassify sér um laun, arð og ársreikning

Kassify er heil fjármáladeild á einu föstu verði: bókhaldsstofa sem notar gervigreind, með viðurkennda bókara og löggilta endurskoðendur á bak við verkið. Bókhaldið er uppfært í hverjum mánuði, svo þú veist allt árið hvað félagið má greiða þér og á hvaða hátt.

• Reiknað endurgjald eigandans er hluti af launavinnslunni, með launaseðlum, staðgreiðslu og skilagreinum í hverjum mánuði.
• Ársreikningur og skattframtal innifalin í mánaðarverðinu, yfirfarin af löggiltum endurskoðanda, svo frjálsa eigið féð sem arðurinn byggir á er rétt.
• Arður eða laun: þú færð að vita hvað hentar þér og hvað félagið má greiða út. Bókari svarar innan 24 klst.
• Bókhald, laun, VSK-skil og app á föstu mánaðarverði, 20% lægra en hjá hefðbundinni bókhaldsstofu. Þú færð verðið skriflega áður en þú ákveður þig.
• Hver banki tengdur beint og 0 handfærðar færslur.
• Flutningur á innan við 7 dögum, innifalinn í verðinu. Kassify talar við gamla bókarann og sagan fylgir.

Nánar um ráðgjöf Kassify og ársreikninginn.

Spurningar

Hætta að giska á arðinn. Fast verð, vitað fyrir fram.

Skildu eftir netfangið og Kassify fer yfir laun, arð og eigið fé félagsins með þér. Þú færð verðið skriflega áður en þú ákveður þig.